Daty
| 960 - 992 | - panowanie Mieszka I z dynastii Piastów, pierwszego historycznego władcy Polski, syna Siemomysława i nieznanego imienia matki |
| 965 | - sojusz Mieszka I z księciem czeskim Bolesławem I z rodu Przemyślidów przeciw zaborczej polityce niemieckich margrabiów; Mieszko I pojął za żonę córkę Bolesława księżniczkę Dobrawę, przyszłą matkę Bolesława, króla Polski |
| 966 | - chrzest Mieszka I wraz z możnymi (4 kwietnia); początek chrystianizacji Polski;
chrzest w obrządku łacińskim i erekcja (założenie) biskupstwa w Gnieźnie, związały Polskę z zachodnim kręgiem kultury chrześcijańskiej; zrównały państwo polskie z chrześcijańskimi krajami Europy; chrztu dokonał sprowadzony za zgodą cesarza duchowny włoski lub niemiecki Jordan |
| 972 | - wyprawa wojenna margrabiego Hodona przeciw Mieszkowi I; w bitwie pod Cedynią (14 czerwca) wojsko polskie dowodzone przez Mieszka I i jego brata Czcibora okrążyły i rozbity wojska najeźdźcy niemieckiego |
| 973 | - zjazd w Quedlinburgu; cesarz Otton nakazał Mieszkowi I i margrabiemu Hodonowi zaprzestanie walk i pozwał ich pod swój sąd; Mieszko został zmuszony do przysłania swego syna Bolesława na dwór cesarski jako zakładnika |
| 990 | - przyłączenie Małopolski i Śląska dopełniło budowę terytorialną państwa pol-skiego nad Wisłą, Odrą i Bałtykiem |
| 991 | - DAGOME IUDEX - dokument wystawiony przez Mieszka I oddający państwo polskie pod opiekę papieżowi; dokument ten określał dość dokładnie granice ówczesnej Polski; Mieszko wraz z żoną Odą i synami ofiarowali św. Piotrowi gród Gniezno wraz z jego przynależnościami |
| 992 | - 25 maja umiera książę Mieszko I; państwo polskie zostało podzielone między jego synów: najstarszego Bolesława, syna Dobrawy oraz trzech młodszych synów - Mieszka, Lamberta i Świętopełka, urodzonych z Ody |
| 992 - 1025 | - panowanie Bolesława I Chrobrego, syna Mieszka I i Dobrawy;
pierwszego króla Polski
|
| 992 | - wygnanie z kraju przez księcia Bolesława macochy Ody i przyrodnich braci
- Mieszka, Lamberta, Swiętopełka
|
| 997 | - wyprawa misyjna biskupa Wojciecha (pochodził z Czech) do kraju pogańskich Prusów, w czasie której poniósł męczeńską śmierć; książę polski Bolesław I wykupił ciało męczennika |
| 1000 | - zjazd gnieźnieński; spotkanie księcia Bolesława I Chrobrego z cesarzem Ottonem III w Gnieźnie; utworzenie arcybiskupstwa w Gnieźnie i podległych mu biskupstw w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu stworzyło odrębną i niezależną organizację kościelną na ziemiach polskich, podległą bezpośrednio papieżowi |
| 1002 - 1018 | - Bolesław I Chrobry toczył zacięte wojny z Niemcami
- pierwsza wojna z cesarzem Henrykiem II i przejściowe opanowanie Miśni, Milska i Łużyc przez księcia Bolesława (1002-1005) - druga wojna polsko-niemiecka (1007-1013); pokój w Merseburgu; zatrzymanie Milska i Łużyc jako lenna, z ziem tych Bolesław składa cesarzowi hołd - trzecia wojna (1015-1018), pokój w Budziszynie; Milsko i Łużyce pozostały w rękach polskich |
| 1013 | - pierwsza wyprawa księcia Bolesława I Chrobrego na Ruś Kijowską |
| 1018 | - przyłączenie Grodów Czerwieńskich do Polski |
| 1025 | - koronacja Bolesława I Chrobrego - korona królewska stała się wyrazem suwerenności Polski, umocniła pozycję pierwszego jej koronowanego władcy w Europie - 17 czerwca śmierć króla Polski Bolesława I Chrobrego |
| 1025 - 1034 | - panowanie Mieszka II Lamberta, syna Bolesława I Chrobrego i Emuildy, księżniczki z Miśni, król Polski od 1025 do 1032 r., książę Polski w latach 1032-1034 |
| 1025 | - koronacja Mieszka II Lamberta i jego żony Rychezy |
| 1029 | - książę czeski Brzetysław I odebrał Polsce Morawy |
| 1031 | - Bezprym, najstarszy syn Bolesława I Chrobrego wraz z bratem Ottonem związał się z koalicją niemiecką przeciw królowi Mieszkowi II, wypędził Mieszka II Lamberta z kraju i objął w państwie władzę |
| 1032 | - Mieszko II Lambert wraca z Czech do Polski; zmuszony zostaje do złożenia hołdu cesarzowi, zrzeczenia się tytułu królewskiego, podziału kraju na dzielnice; insygnia władzy królewskiej wywiozła do Niemiec żona Mieszka II Lamberta, Rycheza |
| 1034 | - 10 maja, śmierć Mieszka II |
| 1034 - 1058 | - panowanie Kazimierza I Odnowiciela, syna króla Mieszka II Lamberta i Rychezy wnuczki cesarza Ottona III |
| 1034 | - nieudana próba objęcia władzy przez księcia Kazimierza I w państwie polskim;
opozycja zmusza Rychezę do opuszczenia kraju, która udaje się do Niemiec
|
| 1037 | - książę Kazimierz I został wygnany; władza centralna zanika; Polska rozpada się na terytoria, w których rządy objęli samozwańczy władcy, określeni przez kronikarza "poronionymi książętami"; wybucha powstanie ludowe będące wyrazem konfliktów społecznych |
| 1039 | - książę czeski Brzetysław I zdobył i złupił Poznań, Gniezno, skąd wywiózł do Pragi relikwie św. Wojciecha; uprowadził znaczną liczbę ludności; przyłączył do Czech Śląsk |
| 1047 | - książę Kazimierz I wraca do kraju; pokonał samozwańczego Masława władcę Mazowsza i przyłączył tę dzielnicę do Polski; przywrócił piastowskie panowanie na Pomorzu Gdańskim |
| 1050 | - w wyniku walk z Czechami Kazimierz I Odnowiciel odzyskał Śląsk |
| 1054 | - zjazd z Ouedlinburgu; cesarz Henryk III przyznał Śląsk Kazimierzowi I, ale zobowiązał go do płacenia rocznego trybutu Czechom;
- Kraków czyni stolicą Polski |
| 1058 | - 28 listopada śmierć księcia Polski Kazimierza I Odnowiciela
|
| 1058-1079 | - panowanie Bolesława II Śmiałego (Szczodrego), syna Kazimierza I Odnowiciela i Dobronegi, księżniczki ruskiej
|
| 1069 | - ponowne przyłączenie Grodów Czerwieńskich do Polski
|
| 1075 | - przywrócenie arcybiskupstwa w Gnieźnie; utworzenie biskupstwa w Płocku
|
| 1076 | - koronacja Bolesława II Śmiałego (24 grudnia) w Gnieźnie w obecności piętnastu polskich i obcych biskupów; Polska odzyskała pełną niepodległość;
umocniła się pozycja Polski w Europie; Bolesław zaprzestał płacić trybut Czechom ze Śląska
|
| 1079 | - zawiązanie spisku możnych przeciwko królowi Bolesławowi II kierowanego przez biskupa Stanisława; skazanie na śmierć (77 kwietnia) biskupa Stanisława ze Szczepanowa; wygnanie króla Bolesława II Śmiałego z kraju (wraz z synem udaje się na Węgry, gdzie umiera w 1081 r.)
|
| 1079 - 1102 | - panowanie Władysława I Hermana, syna Kazimierza I Odnowiciela i Dobronegi księżniczki ruskiej
|
| 1079 | - powołanie księcia Władysława I Hermana przez możnych panów na tron Polski;
wznowił płacenie Czechom trybutu ze Śląska
|
| 1100 | - podział Polski na dwie części między synów Zbigniew - Wielkopolska, Mazowsze Bolesław - Małopolska, Śląsk
|
| 1102 | - 4 czerwca śmierć władcy Polski Władysława I Hermana
|
| 1102 - 1138 | - panowanie Bolesława III Krzywoustego, syna Władysława I Hermana i księżniczki niemieckiej Judyty Marii
|
| 1102 - 1107 | - walka o władzę między synami Władysława I Hermana - Zbigniewem i Bolesławem, zakończona tragiczną śmiercią Zbigniewa
|
| 1109 | - wyprawa cesarza Henryka V na Polskę; obrona Głogowa; bitwa pod Wrocławiem na Psim Polu, zakończona odwrotem wojsk niemieckich
|
| 1116 - 1122 | - walki o uzależnienie całego Pomorza od Polski zakończone sukcesem Bolesława III Krzywoustego
- przyłączenie Pomorza Gdańskiego - 1119 r. - przyłączenie ziem Pomorza Zachodniego - 1122 r. |
| 1135 | -zjazd w Merseburgu; Bolesław III Krzywousty uznał się lennikiem cesarza Lotara III i złożył hołd lenny z Pomorza Zachodniego i wyspy Rugii;
potwierdzona została samodzielność i niezależność Kościoła w Polsce
|
| 1138 | - ustawa sukcesyjna księcia Bolesława III Krzywoustego; podział kraju na dzielnice; wprowadzenie senioratu
- Władysław - otrzymał Śląsk i był pierwszym seniorem - Bolesław - otrzymał Mazowsze - Mieszko - otrzymał Wielkopolskę - Henryk - otrzymał Ziemię Sandomierską (władzę zwierzchnią miał sprawować najstarszy z Piastów - senior, któremu podlegali książęta poszczególnych dzielnic, on też oprócz swej dzielnicy dziedziczonej otrzymał w zarząd dzielnicę senioralną) |
| 1138 | - 28 października śmierć władcy państwa polskiego księcia Bolesława III Krzywoustego (Sochaczew)
|
| 1138 - 1146 | - książę Władysław II Wygnaniec księciem zwierzchnim (seniorem),
syn Bolesława III Krzywoustego i Zbysławy, księżniczki kijowskiej
|
| 1146 - 1174 | - Bolesław IV Kędzierzawy księciem zwierzchnim (seniorem), syn Bolesława III Krzywoustego i Salomei, hrabianki Bergu
|
| 1173 -1177 | - Mieszko III Stary księciem zwierzchnim (seniorem), syn Bolesława III Krzywoustego i Salomei hrabianki Bergu
|
| 1177 - 1194 | - Kazimierz II Sprawiedliwy księciem zwierzchnim (seniorem), syn
Bolesława III Krzywoustego i Salomei hrabianki Bergu
|
| 1185 | - Bogusław I książę Pomorza Zachodniego złożył hołd królowi Danii Kanutowi VI; Polska utraciła zwierzchność nad Pomorzem Zachodnim
|
| 1194 - 1227 | -Leszek Biały (książę sandomierski), księciem zwierzchnim (seniorem), syn Kazimierza II Sprawiedliwego i Heleny księżniczki morawskiej
|
| 1209 | - utworzenie zakonu rycerskiego "Braci Dobrzyńskich" w celu podboju i chrystianizacji kraju pogańskich Prusów
|
| 1226 | - książę Mazowsza Konrad sprowadza do Polski "Zakon Niemiecki Najświętszej Marii Panny" - Krzyżaków (powstał w 1198 r. w Palestynie); otrzymują oni Ziemię Chełmińską jako lenno
|
| 1227 | - zamordowanie księcia zwierzchniego Leszka Białego przez Świętopelka Pomorskiego w czasie zjazdu książąt w Gąsawie
|
| 1227 - 1232 | - okres (pięć lat) walk między braćmi o sprawowanie władzy zwierzchniej w kraju
|
| 1232 - 1238 | - Henryk I Brodaty (książę śląski), księciem zwierzchnim (seniorem), syn Bolesława Wysokiego władcy Śląska
|
| 1235 | - zakon rycerski "Braci Dobrzyńskich" został wchłonięty przez Zakon Krzyżacki
|
| 1237 | - połączenie Zakonu Kawalerów Mieczowych (założony w 1202 r.; działał w Inflantach) z Zakonem Krzyżackim
|
| 1238 - 1241 | - Henryk II Pobożny (książę śląski), księciem zwierzchnim (seniorem) syn Henryka I Brodatego, władcy Polski w latach 1232 - 1238
|
|
| |
| 1241 | - kolejny najazd Tatarów na ziemie polskie; bitwa pod Legnicą, śmierć Henryka II Pobożnego; Tatarzy mimo odniesionego zwycięstwa wycofali się z ziem polskich
|
| 1241 - 1242 | - Konrad I Mazowiecki (książę Mazowsza i Kujaw), księciem zwierzchnim (seniorem), syn Kazimierza II Sprawiedliwego i Heleny księżniczki morawskiej
|
| 1253 | - kanonizacja biskupa Stanisława ze Szczepanowa (zginął w czasie panowania króla Bolesława II Śmiałego)
|
| 1279 - 1288 | - Leszek Czarny (książę łęczycko-sieradzki i sandomierski), księciem zwierzchnim (seniorem), syn Kazimierza księcia kujawskiego, łęczyckiego, sieradzkiego
|
| 1279 | - wprowadzenie na ziemiach polskich przymusu parafialnego; zgodnie z uchwałami IV soboru laterańskiego (1215 r.) mieszkańcy byli zobowiązani do uczestnictwa w mszach oraz przyjmowania sakramentów we właściwym kościele parafialnym
|
| 1288 - 1290 | - Henryk IV Probus (książę wrocławski), księciem zwierzchnim (seniorem), wnuk Henryka II Pobożnego władcy Polski w latach 1238 - 1241
|
| 1288 | - po opanowaniu stolicy w Krakowie rozpoczął starania o zgodę papieża na koronację
|
| 1290 | - śmierć Henryka IV Probusa; zapisuje w testamencie Ziemię Krakowską księciu Wielkopolski Przemysławowi II
|
| 1279 - 1290 | - książę Przemysław władcą Wielkopolski
|
| 1282 | - układ w Kępnie; władca Pomorza Gdańskiego czyni Przemysława II swym następcą
|
| 1290 - 1296 | - Przemysław II księciem zwierzchnim (seniorem) i królem Polski,
prawnuk Mieszka III Starego władcy Polski w latach 1173-1177
|
| 1291 | - ustąpienie z tronu krakowskiego przed atakami wojsk czeskich; zmuszony do ucieczki wywiózł z Wawelu insygnia koronacyjne
|
| 1295 | - koronacja Przemysława II na króla Polski przez arcybiskupa gnieźnieńskiego, Jakuba Świnkę w dniu 26 czerwca w katedrze gnieźnieńskiej; po niemal dwustu latach korona Bolesława II Śmiałego znalazła się na skroniach wielkopolskiego księcia; objął we władanie Pomorze Gdańskie
|
| 1296 | - zamordowanie (8 lutego) króla Przemysława II w Rogoźnie z inspiracji margrabiów brandenburskich; władzę w Wielkopolsce obejmuje książę brzesko - kujawski Władysław Łokietek
|
| 1300 - 1305 | - okres panowania na tronie polskim Wacława II władcy Czech
|
| 1305 - 1306 | - Wacław III czeski królem Polski, syn Wacława II
|
| 1306 - 1333 | - panowanie Władysława I Łokietka, syna Kazimierza księcia kujawskiego i Eufrozyny księżniczki śląskiej
|
| 1308 | - zajęcie Gdańska przez Brandenburczyków; Zakon Krzyżacki podstępnie zajął Pomorze Gdańskie
|
| 1309 | - Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Zygfryd von Teuchtwagen przeniósł siedzibę krzyżacką z Wenecji do Malborka
|
| 1311 | - bunt przeciwko księciu Władysławowi Łokietkowi wzniecony przez patrycjat miasta Krakowa
|
| 1314 | - Władysław Łokietek wkroczył do Poznania i opanował Wielkopolskę
|
| 1320 | - 20 stycznia w katedrze na Wawelu Władysław I Łokietek został namaszczony przez arcybiskupa Janisława na króla, jego zaś żona Jadwiga, córka Bolesława V Pobożnego, na królową Polski
|
| 1320 - 1321 | - proces polsko-krzyżacki przed sądem papieskim w Inowrocławiu i Brześciu; zapadł tam pomyślny wyrok dla polskiego władcy - zwrot Polsce Pomorza Gdańskiego - Krzyżacy nie uznali go
|
| 1325 | - przymierze Polski z państwem litewskim umocnione małżeństwem syna Łokietka Kazimierza z Aldoną córką księcia Litwy Giedymina
|
| 1331 | - najazd na ziemie polskie z północy wojsk krzyżackich, z południa wojsk czeskich Jana Luksemburga; najeźdźcy spustoszyli Wielkopolskę; w drodze powrotnej część wojsk krzyżackich została pobita pod Płowcami (27 września)
|
| 1332 | - zabór Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej przez Zakon Krzyżacki
|
| 1333 | - śmierć (2 marca) króla Władysława I Łokietka w Krakowie
|
| 1333 - 1370 | - panowanie Kazimierza III Wielkiego, syna Władysława II Łokietka i Jadwigi, księżniczki śląskiej, królowej Polski
|
| 1335 | - zjazd w Wyszehradzie; Jan Luksemburski - władca Czech zrzekł się roszczeń do korony polskiej za 20 tysięcy kop groszy praskich; monarchowie: czeski i węgierski rozsądzili spór polsko-krzyżacki o zabrane przez Zakon polskie ziemie (Kujawy i Ziemia Dobrzyńska), wydając niekorzystny dla Polski wyrok
|
| 1339 | - układ polsko-węgierski o prawie króla węgierskiego do Królestwa Polskiego lub jego następców, gdyby król Polski Kazimierz zmarł bezpotomnie - proces polsko-krzyżacki w Warszawie; trwał ponad siedem miesięcy i zakończył się korzystnym dla Polski wyrokiem papieskim - nakaz zwrotu Polsce zagrabionych przez Krzyżaków ziem - którego Krzyżacy nie uznali
|
| 1343 | - pokój wieczysty z zakonem Krzyżackim w Kaliszu; Polska odzyskała Kujawy i Ziemię Dobrzyńską, a Pomorze Gdańskie i Ziemia Chełmińska przekazana została Krzyżakom jako "wieczysta jałmużna"; król Polski zachował tytuł pana i dziedzica tych ziem, co w przyszłości pozwoliło wznowić starania o zwrot tych ziem
|
| 1348 | - traktat pokojowy króla Kazimierza III Wielkiego z cesarzem Karolem IV - cesarz zrzekł się pretensji do Mazowsza, król praw do Śląska
|
| 1351 | - książęta mazowieccy uznali się lennikami króla Kazimierza III
|
| 1364 | - zjazd krakowski; Kazimierz III Wielki podejmował cesarza Karola IV Luksemburskiego, króla Węgier Ludwika Andegaweńskiego, Waldemara IV Duńskiego, Piotra króla Cypru oraz książąt Bolka Świdnickiego, Siemowita III Mazowieckiego, Bogusława V Pomorskiego, Ottona margrabiego brandenburskiego; uczta u Wierzynka
- założenie wyższej uczelni w Krakowie na wzór uniwersytetów włoskich, początkowo zwana Akademią Krakowską |
| 1334 - 1367 | - król Kazimierz wydał liczne przywileje dla Żydów mieszkających na ziemiach polskich |
| 1370 | - śmierć (5 listopada) króla Kazimierza III Wielkiego w Krakowie na skutek wcześniej odniesionej rany w czasie łowów na dzikiego zwierza; był ostatnim władcą Polski z dynastii Piastów
|
[Wstęp] [Geneza] [Władcy] [Kroniki] [Daty] [Napisz]